Српска политичка мисао 4/2025

ON THE CONSTITUTIONAL IDENTITY OF THE REPUBLIC OF SRPSKA

Аутори
УДКUDC 323:342.4(497.11)"2025" Стране51-73 Година2025
Преузми PDF 10.5937/spm92-58678
Преглед истраживања

Сажетак

This paper is dedicated to determining which components make up the constitutional identity of the Republika Srpska (hereinafter: the RS). The basic theoretical and methodological approach is based on the study of the text of the 1992 Constitution of the RS (hereinafter: the CRS), which has had an unusually long life, but whose total revision has recently been officially announced. The draft Constitution was published on May 25, 2025, on the website of the National Assembly of the RS (hereinafter: NARS). The aim of the research is to attempt to identify the elements of the constitutional identity of the Republic of Srpska, in accordance with the instructions of scholars regarding what the notion of constitutional identity represents. The paper identifies certain comparative deficiencies in the authenticity of structure and content from which the Constitution of Bosnia and Herzegovina (hereinafter: the Dayton Constitution) and the Constitution of the RS suffer. Based on the analysis of the CRS, the texts of relevant constitutional documents of Bosnia and Herzegovina (hereinafter: BH) and its formal and informal quasi-state predecessors, and the 1990 Constitution of the Republic of Serbia (the 1990 Constitution of Serbia), it is concluded that there are two key elements of the constitutional

Извори и литература

Референце

  1. Alijević, Maša. 2011. „Ustav Bosne i Hercegovine (1995.–2010.) sa posebnim osvrtom na reformu Ustava.” U Zbornik radova naučnog skupa Ustavnopravni razvoj Bosne i Hercegovine (1910-2010), ur. Edin Mutapčić, 421–438. Tuzla: Univerzitet u Tuzli, Pravni fakultet.
  2. Allezard, Laurianne. 2022. “Constitutional identity, identities and constitutionalism in Europe.” Hungarian Journal of Legal Studies 63: 58–77. DOI: 10.1556/2052.2022.00391
  3. Balić, Lejla. 2020. „Pravna priroda i političke refleksije bosansko-hercegovačkog federalizma.” U Bosansko-hercegovački federalizam, ur. Edin Šarčević, 11–38. Sarajevo: Fondacija Centar za javno pravo.
  4. Belov, Martin. 2023. “The Functions of Constitutional Identity Performed in the Context of Constitutionalization of the EU Order and Europeanization of the Legal Orders of EU Member States.” Perspectives on Federalism 9 (2): 72–97. DOI: 10.1515/pof-2017-0010
  5. Bonifati, Lidia. 2023. “Constitutional Design and the Seeds of Degradation in Divided Societies: The Case of Bosnia-Herzegovina.” European Constitutional Law Review 19: 223–348. DOI: 10.1017/S1574019623000123
  6. Dubout, Édouard. 2010. “Les règles ou principes inhérents à l’identité constitutionnelle de la France: une supra-constitutionnalité?” Revue française de Droit constitutionnel 83: 451–482.
  7. Golić, Darko P. 2021. „Ustavnopravni položaj predsednika Republike Srpske u svetlu uporednog prava.” Strani pravni život 65: 231–247. DOI: 10.5937/spz65-31015
  8. Ibrahimagić, Omer. 2011. „Kontroverze savremenog ustavnog uređenja BiH i njegove primjene u praksi.” U Zbornik radova naučnog skupa Ustavnopravni razvoj Bosne i Hercegovine (1910-2010), ur. Edin Mutapčić, 249–256. Tuzla: Univerzitet u Tuzli, Pravni fakultet.
  9. Išerić, Harun. 2020. „Uloga Ustavnog suda BiH u profiliranju federalnog uređenja BiH.” U Bosansko-hercegovački federalizam, ur. Edin Šarčević, 56–117. Sarajevo: Fondacija Centar za javno pravo.
  10. Kreća, Milenko. 2024. „Međunarodnopravno značenje shvatanja kontinuiteta SR Jugoslavije profesora Markovića.” U Omaž prof. dr Ratku Markoviću: zbornik radova, ur. Darko Simović, 23–34. Beograd: Kriminalističko-policijski univerzitet.
  11. Kruzslicz, Peter. 2018. “Le sens et les limites du terme de l’identité en droit constitutionnel : à la recherche d’une définition juridiques.” Synergies Roumanie 13: 111–129.
  12. Kuzmanović, Rajko. 2012. „Dvadeset godina ustavnopravne izgradnje i funkcionisanja Republike Srpske.” Politeia 4: 23–36.
  13. Lukić, Radomir V. 1997. „Ustav Republike Srpske.” Strani pravni život 1: 15–34.
  14. Marković, Goran. 2011 „Kontroverze o obliku državnog uređenja i političkom režimu Bosne i Hercegovine.” U Zbornik radova naučnog skupa Ustavnopravni razvoj Bosne i Hercegovine (1910-2010), ur. Edin Mutapčić, 337–354. Tuzla: Univerzitet u Tuzli, Pravni fakultet.
  15. Muharemović, Mahir, i Benjamin Nurkić. 2024. “Balancing Democracy and Human Rights: The Role of Constitutional Identity in the European Court of Human Rights’ Recent Jurisprudence.” Bratislava Law Review 8 (2): 131–146. Narodna skupština RS. 2025. Nacrt Ustava Republike Srpske. https://www.narodnaskupstinars.net/?q=la/akti/zakoni-u-proceduri/nacrt-ustava-republike-srpske, last accessed June 19, 2025.
  16. Nešković, Radomir. 2013. Nedovršena država: politički sistem Bosne i Hercegovine. Sarajevo: Friedrich Ebert Stiftung.
  17. Nikolić, Aleksa. 2025. „Pledoaje za novi ustav Republike Srpske.“ Politika, 29. mart 2025, https://www.politika.rs/sr/clanak/669281/pogledi/pledoaje-za-novi-ustav-republike-srpske
  18. Orlović, Slobodan. 2024. „Ustavni pravnik pre političara – profesor Marković glede ’Kosova i Rambujea’, ’ustavnog lonca bosanskog’, ’majke Crne Gore’ i ’vojvođanske autonomije’.” U Omaž prof. dr Ratku Markoviću: zbornik radova, ur. Darko Simović, 209–224. Beograd: Kriminalističko-policijski univerzitet.
  19. Pilipović, Milan. 2020. „Nastanak i državnost Republike Srpske – od države do entiteta Bosne i Hercegovine, od svoje prošlosti i sadašnjosti ka budućnosti.” U Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu LIX (87), ur. Irena Pejić, 231–254. Niš: Pravni fakultet u Nišu.
  20. Politika. 2025. „Narodna skupština Republike Srpske usvojila odluku o pristupanju donošenja novog Ustava, danas posebna sednica.” 13. mart 2025. https://www.politika.rs/scc/clanak/666568/narodna-skupstina-republike-srpske-usvojila-odluku-o-pristupanju-donosenja-novog-ustava-danas-posebna-sednica
  21. Sahadžić, Maja. 2020. „Ustavna (a)simetrija naspram legitimiteta i stabilnosti u bosanskohercegovačkom ustavnom dizajnu.” U Bosansko-hercegovački federalizam, ur. Edin Šarčević, 283–302. Sarajevo: Fondacija Centar za javno pravo.
  22. Savanović, Aleksandar. 2021. „’Druga Republika’ – Da li je Republici Srpskoj potreban novi ustav?” Politeia 21 (11): 53–68. DOI: 10.5937/politeia0-28729
  23. Simović, Darko. 2020. „Aporije etničkog federalizma u Bosni i Hercegovini – (ne)uspeli postkonfliktni federalni eksperiment.” U Bosansko-hercegovački federalizam, ur. Edin
  24. Šarčević, 188–231. Sarajevo: Fondacija Centar za javno pravo.
  25. Stanković, Marko. 2020. „Uspostavljanje BiH-federalizma: agregacija ili devolucija.” U Bosansko-hercegovački federalizam, ur. Edin Šarčević, 39–55. Sarajevo: Fondacija Centar za javno pravo.
  26. Szente, Zoltán. 2022. “Constitutional identity as a normative constitutional concept.” Hungarian Journal of Legal Studies 63(1): 3–20. DOI: 10.1556/2052.2022.00390
  27. Šarčević, Edin. 2023. „Antidržavni efekt: praktična politika i ustavno pravo BiH.” Arhiv za pravne i društvene nauke 3: 11–38. DOI: 10.5937/adpn2303011S
  28. Ustav Bosne i Hercegovine, Aneks IV Opšteg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini,
    „Službeni glasnik BiH,” br. 25/2009 – Amandman I.
  29. Ustav Federacije Bosne i Hercegovine [Ustav Federacije Bosne i Hercegovine 1994], „Službene
    novine Federacije Bosne i Hercegovine,” br. 1/1994, 1/1994 – Amandman I, 13/1997 – Amandmani II-XXIV, 13/1997 – Amandmani XXV i XXVI, 16/2002 – AmandmaniXXVII-LIV, 22/2002 – Amandmani LVI-LXIII, 52/2002 – Amandmani LXIV-LXXXVII, 60/2002 – ispr. Amandmana LXXXI, 18/2003 – Amandman LXXXVIII, 63/2003 – Amandmani LXXXIX-XCIV, 9/2004 – Amandmani XCV-CII, 32/2007 – ispr., 20/2004 – Amandmani CIII i CIV, 33/2004 – Amandman CV, 71/2005 – Amandmani CVI-CVIII, 72/2005 – Amandman CVI, 88/2008 – Amandman CIX, 79/2022 – Amandmani CX-CXXX, 80/2022 – ispr. i 31/2023 – Amandman CXXXI.
  30. Ustav Kraljevine Belgije [1831] 1994. Last accessed on July 9, 2025. https://www.const-court.be/public/base/en/belgian_constitution.pdf
  31. Ustav Republike Bosne i Hercegovine [Ustav Republike BiH 1993], „Službeni glasnik Republike Bosne i Hercegovine,” br. 02-11-01/1993.
  32. Ustav Republike Kipar 1960. Last accessed on July 9, 2025. https://www.law.gov.cy/law/law.nsf/1D2CDD154DCF33C9C225878E0030BA5E/$file/The%20 Constitution%20of%20the%20Republic%20of%20Cyprus.pdf
  33. Ustav Republike Srbije [Ustav Srbije iz 1990], „Službeni glasnik Republike Srbije,” br. 98/2006, 115/2021.
  34. Ustav Republike Srpske [URS], „Službeni glasnik Republike Srpske,” br. 21/92 – prečišćeni tekst, 28/94, 8/96, 13/96, 15/96, 16/96, 21/96, 21/02, 26/02, 30/02, 31/02, 69/02, 31/03, 98/03, 115/05, 117/05.
  35. Van den Berg, Peter. 2023. “In search of a constitutional identity: The making of the Constitution of the Kingdom of the Netherlands of 1815.” Osaka University Law Review 70: 29–65.
    DOI: 10.1556/2052.2022.00390
  36. Zakon o neprimjenjivanju zakona i zabrani djelovanja vanustavnih institucija BiH [ZNZ],
    „Službeni glasnik Republike Srpske,” br. 19/25.
  37. Zakon o potvrđivanju Sporazuma o uspostavljanju specijalnih paralelnih odnosa između
    Republike Srbije i Republike Srpske, „Službeni glasnik Republike Srbije – Međunarodni ugovori,” br. 70/2007.
Из истог броја

Повезане публикације